ChatGPT Komutları: En Kullanışlı Komutlar ve Hazır Promptlar

ChatGPT komutları, yapay zekâya ne yapmasını istediğinizi anlatan soru ve talimatlardır. “Prompt” olarak da adlandırılan bu metinleri Türkçe yazabilirsiniz. Başlamak için kod bilmeniz gerekmez: görevi, gerekli bilgileri ve nasıl bir cevap istediğinizi belirtmeniz yeterlidir.
Bu rehberde kısa komutların yanında iş, Excel, eğitim, araştırma ve içerik üretimi için uyarlanabilir örnekler bulunuyor. Köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle değiştirin. Örnek çıktılar, sonucu nasıl kontrol edebileceğinizi göstermek amacıyla hazırlanmıştır; her kullanımda aynı yanıtı alacağınız anlamına gelmez.
En kullanışlı ChatGPT komutları
Elinizde bir metin veya veri olduğunda aşağıdaki talimatlarla başlayabilirsiniz.
| Amaç | Kopyalanabilir komut |
|---|---|
| Özetleme | Bu metni 5 maddede özetle. İsimleri, tarihleri ve tutarları değiştirme: [metin]. |
| Kısaltma | Bu metindeki tekrarları çıkar. Ana mesajı koru ve en fazla 100 kelime kullan: [metin]. |
| Düzeltme | Yazım ve noktalama hatalarını düzelt; yeni bilgi ekleme: [metin]. |
| Basitleştirme | [Konuyu] yeni başlayan birine açıkla. Teknik terimleri tanımla ve bir örnek ver. |
| Karşılaştırma | [A] ve [B] seçeneklerini [ölçütler] açısından karşılaştır. Eksik bilgileri belirt. |
| Tablo oluşturma | Bu verileri [sütun adları] başlıklarıyla tabloya dönüştür. Verilmeyen alanlara “belirtilmemiş” yaz. |
| Planlama | [İşler] için [süre] içinde uygulanabilir bir plan hazırla. Sabit randevuları koru. |
| Kontrol | Bu metinde doğrulama gerektiren iddiaları listele. Kontrol edemediğin bilgileri doğru kabul etme. |
İyi bir ChatGPT promptu nasıl yazılır?
OpenAI’ın prompt rehberi, ihtiyaca göre hedefi, bağlamı, çıktı biçimini ve sınırları açıklamayı öneriyor. Her isteği uzun bir şablona dönüştürmek gerekmez.
Örneğin “Rapor hazırla” yerine raporun kime sunulacağını, hangi verilerin kullanılacağını ve hangi kararın destekleneceğini açıklayabilirsiniz. Bir görev şablonu şöyle olabilir:
Görev: [Yapılmasını istediğim iş] Bilgiler: [Metin, veri veya kaynaklar] Amaç ve hedef kitle: [Kimin, ne için kullanacağı] Çıktı: [Tablo, kısa metin, liste veya rapor] Sınırlar: [Korunacak bilgiler ve eklenmemesi gerekenler] Eksik bilgi: Sonucu etkiliyorsa sor; önemsizse varsayımını belirt.
Belirsiz komuttan kontrol edilebilir sonuca
Belirsiz istek: “Bu mesajı düzelt.”
Örnek girdi: “Rapor bugün bitmedi yarın 11 gibi gönderirim.”
Bu mesajı yöneticime gönderilecek kısa ve nazik bir metne dönüştür. Teslim saatinin yaklaşık olduğunu koru. Gecikmeye gerekçe uydurma: Rapor bugün bitmedi, yarın 11 gibi gönderirim.
Örnek çıktı: “Merhaba, raporu bugün tamamlayamadım. Yarın saat 11.00 civarında iletmeyi planlıyorum.”
Kontrol: Metin daha düzenli; ancak kesin teslim sözü verilmedi ve gecikme nedeni eklenmedi. İyi sonucu yalnızca akıcılıkla değil, verilen bilgilere sadakatle değerlendirin.
ChatGPT gizli komutları ve kısa kodlar
İnternette paylaşılan /human, /expert ve /seo ifadelerini, her ortamda aynı sonucu veren özel yetenekler olarak düşünmeyin. Kullanıcı tarafından tanımlanan bir kısaltma, yeni bir araç veya uzmanlık kazandırmaz. Kullandığınız uygulamanın kendi komut menüsü ile sohbet içinde verdiğiniz talimatlar ayrı şeylerdir.
Bir kısaltma kullanmak istiyorsanız anlamını konuşmada açıkça tanımlayın:
Bu konuşmada “kısa:” ile başlayan mesajlarımda, ardından gelen metni anlamını değiştirmeden en fazla 3 cümlede özetle. Yeni bilgi ekleme.
Ardından “kısa: [metin]” yazabilirsiniz. Başka bir konuşmada bu tanımın otomatik olarak bilindiğini varsaymayın.
İş hayatı için ChatGPT komutları
Toplantı notlarından görev listesi çıkarma
Aşağıdaki toplantı notlarını görev, sorumlu, son tarih ve açık soru sütunlarıyla tabloya dönüştür. Notlarda bulunmayan kişi veya tarihleri tahmin etme; “belirtilmemiş” yaz: [notlar].
Örnek not: “Deniz stok sayımını cuma tamamlayacak. Vitrin görselleri yenilenecek; sorumlu ve tarih belirlenmedi.”
| Görev | Sorumlu | Son tarih |
|---|---|---|
| Stok sayımı | Deniz | Cuma; takvim tarihi belirtilmemiş |
| Vitrin görsellerini yenileme | Belirtilmemiş | Belirtilmemiş |
Bu örnekte önemli kontrol, ikinci göreve hayalî bir sorumlu atanmamasıdır. Takvim tarihi gerekiyorsa toplantının tarihini de paylaşın.
Performans raporu hazırlama
Bu satış verilerinden yönetici için kısa bir rapor hazırla. Hedef gerçekleşmesini satış/hedef olarak hesapla. Önce sonuçları, sonra veriye dayanan gözlemleri yaz. Satış değişiminin nedenlerini kanıt yoksa kesinleştirme: [tablo].
Kurgusal hesap örneği: Satış 120.000 TL, hedef 150.000 TL ise gerçekleşme oranı %80, hedefe kalan tutar 30.000 TL’dir. Bu iki sayı, düşüşün personelden veya müşteri trafiğinden kaynaklandığını tek başına göstermez.
Profesyonel e-posta taslağı
[Kişiye] gönderilmek üzere [konu] hakkında en fazla 120 kelimelik e-posta taslağı hazırla. Kullanılacak bilgiler: [bilgiler]. Ton nazik ve doğrudan olsun. Vermediğim indirim, teslim sözü veya taahhüt ekleme.
Excel için ChatGPT komutları
Excel isteğinde sürümü, işlev dilini, hücre aralıklarını ve beklenen sonucu belirtin. Formülün yanlış hücreye bakması, sözdizimi doğru olsa bile yanlış sonuç üretebilir.
Formül oluşturma
Türkçe Excel kullanıyorum; formül ayırıcım noktalı virgül. A2 satış, B2 hedef tutarıdır. A2, B2’ye eşit veya büyükse “Hedef Tamam”, küçükse “Eksik” yazdır. İki hücreden biri boşsa boş sonuç ver.
Bu koşullar için örnek formül:
=EĞER(VEYA(A2="";B2="");"";EĞER(A2>=B2;"Hedef Tamam";"Eksik"))
A2 ve B2 sayısal değerler içermelidir. 120.000/150.000 için “Eksik”, 150.000/150.000 için “Hedef Tamam”, hücrelerden biri boşsa boş sonuç beklenir. İşlev dili ve ayırıcı ayarları kendi Excel kurulumunuzla eşleşmelidir.
DÜŞEYARA ve ÇAPRAZARA öğrenme
DÜŞEYARA’nın İngilizce adı VLOOKUP, ÇAPRAZARA’nın İngilizce adı XLOOKUP’tır. Bunlar aynı işlevin iki adı değildir. Microsoft, ÇAPRAZARA’nın Excel 2016 ve Excel 2019’da bulunmadığını belirtiyor.
Excel sürümüm [sürüm], işlev dilim [dil]. Ürün kodları A2:A20’de, fiyatlar C2:C20’de. E2’deki kodun fiyatını bulmak istiyorum. Sürümüme uygun formülü ver; eşleşmeyen kodda ne olacağını açıkla.
Formül düzeltme komutu: “Şu formül [hata mesajı] veriyor: [formül]. Hücrelerdeki örnek değerler: [veri]. Önce sorunun nedenini açıkla, sonra düzeltilmiş formülü ver.”
Öğrenciler için ChatGPT komutları
Konuyu öğrenme
[Konuyu] [sınıf/seviye] düzeyinde anlat. Önce kısa bir açıklama, sonra çözümlü bir örnek ver. Ardından benzer bir soruyu bana sor ve cevabımı bekle.
Yanlış cevabı değerlendirme
Soru: [soru]. Çözümüm: [çözüm]. İlk hatalı adımı bul. Doğru cevabı hemen vermeden bir ipucu sun; sonraki adımı benim denememi bekle.
Çalışma planı
[Konular] için [gün sayısı] günlük çalışma planı hazırla. Günde [süre] ayırabiliyorum. Zorlandığım konular: [liste]. Tekrar ve soru çözümü için ayrı zaman ayır; toplam süreyi aşma.
Metin yazma ve çeviri komutları
Yeniden yazma:
Bu metni [hedef kitle] için sade Türkçeyle yeniden yaz. İsimleri, rakamları, tarihleri ve belirsizlik ifadelerini koru. Tekrarları çıkar: [metin].
Çeviri:
Aşağıdaki metni [dile] çevir. Marka adlarını değiştirme. [Terim] için [karşılık] kullan. Birden fazla anlamı olan ifadeleri çevirinin altında kısa notla belirt: [metin].
Kontrol: Bir kaynak “açıklanması bekleniyor” diyorsa düzenlenmiş metinde “açıklandı” yazmamalı. Üslubu iyileştirmek, iddianın kesinlik düzeyini değiştirme izni değildir.
Araştırma ve ürün karşılaştırma komutları
[Konuyu] [tarih/dönem] için araştır. Web erişimin varsa resmî ve birincil kaynakları açarak kontrol et. Her önemli iddiayı ilgili kaynak bağlantısıyla eşleştir. Kaynakların tarihlerini belirt. Erişemediğin veya doğrulayamadığın bilgileri açıkça ayır.
Talimatın içinde “araştır” yazması tek başına güncel kaynakların gerçekten kontrol edildiğini kanıtlamaz. Verilen bağlantıları açın; kaynağın aynı ürün, ülke ve dönemi anlattığını doğrulayın.
[Ürün A] ile [Ürün B]’yi Türkiye’deki [model yılı/versiyon] için karşılaştır. Önceliklerim: [ölçütler]. Üretici verileriyle doğruladığın özellikleri tabloya koy. Fiyatların tarihini ve hangi satıcıya ait olduğunu belirt. Bütçem [tutar]; sonunda gerekçeli bir öneri yap.
SEO ve sosyal medya için ChatGPT komutları
Mevcut yazıyı geliştirme
Bu yazıyı [hedef okuyucu] açısından incele. Cevapsız kalan soruları, tekrarları ve kaynak gerektiren iddiaları listele. Başlığı ve URL’yi değiştirmeden gerekli düzenlemeleri öner. Arama hacmi veya sıralama verisi uydurma: [yazı].
Başlık ve meta açıklaması
Aşağıdaki içerik için 5 başlık ve bir meta açıklaması öner. [Anahtar kelimeyi] doğal biçimde kullan. Metinde bulunmayan fiyat, sonuç veya kesinlik vaat etme: [içerik].
Instagram açıklaması
Bu yazıdan Instagram için kısa bir açıklama hazırla. İlk cümlede somut bilgiyi ver. Yazıda olmayan iddia ekleme. Son cümlede ayrıntılar için [sayfa adresine] yönlendir: [metin].
Günlük plan ve seyahat komutları
Günlük plan:
Bugün [saat aralığı] içinde şu işleri tamamlamak istiyorum: [işler ve süreleri]. Sabit randevular: [liste]. Ulaşım ve mola için zaman bırak. Her şey sığmıyorsa ertelenebilecek işleri ayrı göster.
Seyahat planı:
[Şehir] için [tarihler] arasında gezi planı hazırla. Başlangıç noktam [konum], ulaşımım [yöntem]. Yakın yerleri aynı güne koy. Açılış saatlerini ve bilet ücretlerini güncel resmî kaynaklardan doğrula; doğrulanamayanları işaretle.
ChatGPT cevabı istediğiniz gibi değilse ne yazmalısınız?
Sonucu etkileyen eksikliği söyleyen bir takip mesajı, yalnızca “olmadı” demekten daha açıklayıcıdır.
| Sorun | Takip komutu |
|---|---|
| Cevap çok genel | Önerileri verdiğim bütçe ve kullanım koşullarına göre yeniden değerlendir. |
| Veri eklenmiş | Yalnızca sağladığım metindeki bilgileri kullan. Eklediğin varsayımları çıkar. |
| Gereğinden uzun | Sonucu en fazla 5 maddede ver; kritik tarih ve tutarları koru. |
| Kaynak belirsiz | Bu iddianın hangi kaynak tarafından desteklendiğini göster. Bulamıyorsan doğrulanamadığını belirt. |
| Tablo kullanışsız | Yalnızca kararımı etkileyen şu sütunları bırak: [sütunlar]. |
Sık sorulan sorular
ChatGPT komutlarını ezberlemek gerekir mi?
Hayır. Ne istediğinizi açıkça anlatabilirsiniz. Sık kullandığınız görevler için kendi şablonlarınızı saklamak zaman kazandırabilir.
Uzun prompt daha iyi sonuç verir mi?
Uzunluk tek başına kalite ölçütü değildir. Sonucu etkileyen bilgileri ekleyin; birbiriyle çelişen veya ilgisiz talimatları çıkarın.
Rol vermek yeterli mi?
“Öğretmen gibi anlat” ifadesinin yanına öğrenme seviyenizi ve konuyu ekleyin. “Uzman gibi davran” talimatı, cevabın doğru olduğunu veya gerçek bir uzman incelemesinden geçtiğini göstermez.
Hazır promptlar hatasız cevap sağlar mı?
Hayır. Özellikle tarihleri, hesapları, fiyatları ve kaynakları kontrol edin. İş belgelerinde kişisel veya gizli bilgileri paylaşmadan önce gerekli kısımları anonimleştirin.
Kaynaklar
- OpenAI — Prompting: hedef, bağlam, çıktı ve sınırlar
- Microsoft — ÇAPRAZARA (XLOOKUP) işlevi ve sürüm desteği
- Microsoft — DÜŞEYARA ile değer arama
Sizin en sık kullandığınız ChatGPT komutu veya promptu hangisi? İşinizi kolaylaştıran bir kullanım yöntemi varsa yorumlarda paylaşabilirsiniz.



